MỞ ĐẦU
Năm 2025 mở ra một giai đoạn tăng trưởng mới cho ngành xây dựng Việt Nam. Dưới tác động của các chính sách đầu tư công mạnh mẽ, chuyển đổi công nghệ và nhu cầu phát triển hạ tầng đồng bộ – ngành xây dựng đang từng bước phục hồi sau nhiều biến động. Tuy nhiên, song song với đó là những thách thức lớn về chi phí vật tư, nhân lực và yêu cầu đổi mới quản lý.
Doanh nghiệp xây dựng nào thích ứng nhanh – áp dụng công nghệ – chuẩn hóa quản trị sẽ có cơ hội dẫn đầu.
1. GIÁ VẬT LIỆU XÂY DỰNG BIẾN ĐỘNG MẠNH
Thép, cát, đá tăng giá đột biến
Trong quý 2/2025, thị trường vật liệu xây dựng ghi nhận mức tăng giá chưa từng có trong nhiều năm:
-
Cát xây dựng: tăng 30–58%, vượt ngưỡng 1 triệu đồng/m³ ở nhiều địa phương.
-
Đá xây dựng: tăng 50–100 nghìn đồng/m³, ảnh hưởng mạnh đến các công trình móng, hạ tầng.
-
Thép: dao động 15–18 triệu đồng/tấn, tăng hơn 250–300 nghìn đồng/tấn chỉ trong 1 tháng.
Đặc biệt, tình trạng thiếu nguồn cung cát, đất đắp và vật liệu san lấp đang ảnh hưởng lớn đến tiến độ các dự án hạ tầng lớn.
Chính phủ vào cuộc điều tiết
Trước diễn biến bất thường của giá cả, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo:
-
Rà soát lại toàn bộ hoạt động khai thác khoáng sản.
-
Giao Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ TNMT phối hợp đảm bảo nguồn cung, chống đầu cơ.
-
Yêu cầu các địa phương niêm yết giá công khai, mở rộng cấp phép mỏ mới (Đồng Nai, Đà Nẵng, Hà Nam…).
Tín hiệu tích cực: một số địa phương đã bắt đầu điều chỉnh cung – cầu, giúp giá vật tư có xu hướng bình ổn dần trong nửa cuối năm.
2. ĐẦU TƯ CÔNG – ĐỘNG LỰC PHỤC HỒI NGÀNH
Năm 2025 là năm bản lề trong việc triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm:
-
Cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2: đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thành phần.
-
Dự án vành đai 3 TP.HCM, vành đai 4 Hà Nội: tạo đòn bẩy cho thị trường bất động sản vệ tinh.
-
Sân bay Long Thành, tuyến Metro số 1: kỳ vọng hoàn thành các mốc quan trọng trong năm nay.
-
Nhà ở xã hội, công trình công cộng: tiếp tục được ưu tiên vốn và chính sách.
Tổng vốn đầu tư công ước đạt 800.000–900.000 tỷ đồng/năm, trở thành nguồn lực ổn định giúp các doanh nghiệp xây dựng tăng trưởng.
3. THÁCH THỨC: NHÂN LỰC – CHI PHÍ – CHUYỂN ĐỔI
Thiếu hụt lao động trầm trọng
Theo Bộ Xây dựng, mỗi năm ngành cần bổ sung khoảng 500.000–650.000 lao động, đặc biệt là:
-
Kỹ sư xây dựng dân dụng – công nghiệp.
-
Công nhân cơ giới, máy móc, bê tông, hàn – cốp pha.
-
Kỹ thuật viên vận hành BIM, máy định vị, drone khảo sát…
Tuy nhiên, các trung tâm đào tạo chưa theo kịp nhu cầu, khiến các nhà thầu lớn gặp khó trong việc duy trì tiến độ thi công.
Áp lực chi phí và kiểm soát dòng tiền
Giá vật tư tăng kéo theo chi phí thi công đội lên. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu dự phòng vốn, thiếu khả năng tiếp cận tín dụng – dẫn đến gián đoạn hoặc thu hẹp quy mô dự án.
Bài toán sống còn: quản lý tài chính chặt chẽ, sử dụng phần mềm giám sát dòng tiền, tăng tỷ lệ hợp đồng trọn gói (Lump sum) để tránh biến động giá.
4. XU HƯỚNG MỚI: CÔNG NGHỆ VÀ XÂY DỰNG XANH
Ứng dụng công nghệ: từ BIM đến mô-đun
Các công nghệ đang được áp dụng rộng rãi:
-
BIM (Building Information Modeling): mô hình hóa 3D toàn bộ công trình giúp giảm sai sót – tiết kiệm chi phí – phối hợp hiệu quả.
-
ERP quản lý thi công: giúp theo dõi tiến độ, nhân lực, chi phí theo thời gian thực.
-
Công nghệ xây dựng lắp ghép (modular): tăng tốc độ thi công 30–50% so với truyền thống.
Doanh nghiệp nào chủ động đầu tư công nghệ sẽ đi trước một bước trên thị trường.
Công trình xanh – xu thế bền vững
Chính phủ khuyến khích phát triển:
-
Công trình sử dụng năng lượng hiệu quả
-
Vật liệu không nung, bê tông tái chế
-
Hệ thống xử lý nước mưa, ánh sáng tự nhiên…
Từ 2025, các dự án đầu tư công bắt buộc áp dụng tiêu chí xanh, là cơ hội lớn cho nhà thầu có năng lực về kỹ thuật và quản lý chất lượng.
5. GIẢI PHÁP CHO DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG
Trong bối cảnh “vừa có cơ – vừa có nguy”, doanh nghiệp xây dựng cần:
Chủ động kiểm soát giá vật tư thông qua hợp đồng dài hạn, nhà cung cấp chiến lược.
Đẩy mạnh đào tạo nội bộ, giữ chân kỹ sư giỏi bằng lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng.
Ứng dụng số hóa trong quản lý thi công, giám sát từ xa, báo cáo tự động.
Tận dụng cơ hội từ đầu tư công và xu hướng xanh hóa, nâng cao uy tín và mở rộng dự án.
KẾT LUẬN
Năm 2025 là giai đoạn bản lề, tạo đà cho ngành xây dựng Việt Nam vươn tầm. Những doanh nghiệp có chiến lược rõ ràng, năng lực thi công mạnh mẽ và khả năng thích ứng với xu hướng công nghệ – bền vững sẽ chiếm ưu thế trên thị trường.
FICCO (qpcons)
